Listwa raklowa (rakiel) to cienka taśma stalowa lub z tworzywa, która zgarnia nadmiar farby z powierzchni wałka aniloksowego i zostawia medium wyłącznie w komórkach graweru. O jakości druku i tempie zużycia aniloksu decydują trzy rzeczy: gatunek materiału, profil krawędzi roboczej i nacisk listwy na wałek.
REMDRUK dostarcza listwy raklowe CBG Acciai w sześciu gatunkach (pięć gatunków stali i tworzywo) oraz czterech profilach krawędzi. Szerokości: od 8 do 90 mm. Grubości: od 0,065 do 0,381 mm dla stali i od 0,35 do 2,00 mm dla tworzywa. Listwy są dostępne w rolkach 100 m lub jako odcinki cięte na wymiar komory. Wskaźnik żywotności producenta – od najprostszego do najtrwalszego wykonania – wynosi od ×1 do ×35.
Jak pracuje listwa raklowa w komorze?
Farba trafia do komory raklowej i wypełnia komórki graweru aniloksu. Listwa robocza odcina nadmiar z powierzchni wałka, a listwa zamykająca uszczelnia komorę od drugiej strony. Na wałku zostaje wyłącznie objętość zamknięta w komórkach – i to ona jest przenoszona na formę drukową.
Krawędź listwy styka się z aniloksem na szerokości liczonej w setnych częściach milimetra. Im mniejsza ta powierzchnia i im równomierniej rozłożony nacisk, tym czystsze zgarnianie i wolniejsze zużycie – zarówno listwy, jak i samego wałka. Do tego sprowadza się cały dobór.
Do jakich procesów i branż dostarczamy listwy raklowe?
| Proces | Zastosowanie | Zalecane profile |
|---|---|---|
| Fleksografia szerokowstęgowa | Folia, laminaty, papier pakowy, worki. Opakowania giętkie, szerokość wstęgi od ok. 1000 mm wzwyż. | SC · WING |
| Fleksografia wąskowstęgowa | Etykiety samoprzylepne, sleeve, farby UV. Szerokość wstęgi do ok. 500 mm, wysokie liniatury. | WING · SC |
| Tektura falista | Opakowania transportowe i display, farby wodne, aniloksy o dużej pojemności. | N Round · TMC |
| Offset arkuszowy | Zespoły lakierujące z komorą raklową – lakier dyspersyjny i UV na arkuszu. | TMC · N Round |
| Rotograwiura | Wklęsłodruk opakowaniowy i dekoracyjny, cylindry chromowane, oscylacja listwy. | SC · WING · TMC |
Wąska, średnia czy szeroka wstęga – gdzie są granice?
Branża nie ma jednej normy, ale granice przyjęte przez producentów maszyn i prasę branżową pochodzą od wymiarów calowych:- wąska wstęga (narrow web) – do ok. 20″ (ok. 500 mm); maszyny etykietowe pracują najczęściej na 250–430 mm (10–17″),
- średnia wstęga (mid web) – od ok. 500 do ok. 1000 mm (20–40″); dziś zwykle zaliczana do maszyn wąskowstęgowych, bo używa tej samej technologii,
- szeroka wstęga (wide web) – od ok. 1000 mm (40″) wzwyż; maszyny z centralnym cylindrem do opakowań giętkich pracują typowo na 1000–1650 mm, największe powyżej 2000 mm.
Czym różnią się te segmenty w praktyce?
Fleksografia szerokowstęgowa to najdłuższe komory w całym zestawieniu. Maszyny z centralnym cylindrem i stackowe (Windmöller & Hölscher, Uteco, Comexi, Soma, Bobst) pracują na wstędze od ok. 1000 do 1650 mm. Rośnie tu znaczenie prostoliniowości listwy: przy komorze półtorametrowej odchyłka, która na 300 mm jest niezauważalna, daje różnicę nacisku między środkiem a krawędziami wstęgi. Drugi czynnik to farby – rozpuszczalnikowe nie stwarzają problemu korozji, wodne już tak.
Fleksografia wąskowstęgowa i etykiety to przeciwieństwo: krótkie komory (Mark Andy, Gallus, Nilpeter, Omet, MPS), aniloksy o najwyższych liniaturach w całej branży i farby UV. Detal jest tu wszystkim, bo etykietę ogląda się z odległości trzydziestu centymetrów, a nie trzech metrów. To jedyny segment, w którym dopłata do WING Lamella zwraca się niemal zawsze. Grubości schodzą do 0,102 mm, a listwy prawie zawsze zamawia się jako odcinki cięte na wymiar.
Tektura falista działa według odwrotnej logiki. Aniloksy o niskiej liniaturze i dużej pojemności, farby wodne, szerokie maszyny (Bobst FFG, Göpfert, Emba, Mitsubishi), a zadaniem listwy jest równe zgarnięcie dużej ilości farby, a nie odwzorowanie rastra. Stąd grube taśmy, profil N Round Edge albo TMC, a bardzo często listwa z tworzywa – nie koroduje przy farbach wodnych, nie rysuje powłoki wałka i jest bezpieczniejsza dla operatora przy wymianie.
Offset arkuszowy pojawia się w tym zestawieniu nie przez zespoły drukujące, tylko przez wieże lakierujące z komorą raklową – w maszynach takich jak Heidelberg Speedmaster XL, Koenig & Bauer Rapida czy Komori Lithrone. Zadaniem listwy jest tu równomierne dozowanie lakieru dyspersyjnego lub UV z aniloksu o niskiej liniaturze. Warunki pracy są bliższe tekturze niż fleksografii opakowaniowej: umiarkowana precyzja, za to stały kontakt z medium wodnym i długie postoje między zleceniami, podczas których stal węglowa potrafi zardzewieć w komorze.
Rotograwiura to osobny świat – cylinder grawerowany zamiast wałka aniloksowego, oscylacja listwy wzdłuż osi i wymóg całkowicie czystego wytarcia powierzchni między komórkami. Szczegóły opisujemy niżej, w sekcji o wklęsłodruku: który profil odpada, dlaczego ranking żywotności wygląda inaczej i po co stosuje się listwę podpierającą.
Branże, które obsługujemy
Za tymi pięcioma procesami stoją konkretne branże: producenci opakowań giętkich (folia, laminaty, worki), drukarnie etykiet, zakłady przetwórstwa tektury falistej, drukarnie offsetowe arkuszowe z lakierowaniem in-line oraz drukarnie wklęsłodrukowe – opakowania i druk dekoracyjny. Poza drukiem dostarczamy listwy również do przetwórstwa tissue i higieny, gdzie komora raklowa dozuje klej lub lakier.
W każdym z tych zakładów listwa jest materiałem eksploatacyjnym o niskiej cenie jednostkowej i dużym wpływie na koszty: decyduje o postojach, brakach i tempie zużycia aniloksu, który kosztuje kilkadziesiąt razy więcej.
Obsługujemy wszystkie te zastosowania z jednego magazynu i w jednym zamówieniu – w rolkach 100 m lub jako odcinki cięte na wymiar konkretnej komory. Jeśli macie w zakładzie maszyny z różnych segmentów, nie musicie prowadzić kilku dostawców.
Czym różnią się profile krawędzi roboczej?
Profil krawędzi decyduje o tym, jaką powierzchnią listwa dotyka aniloksu i jak rozkłada się na niej nacisk. CBG Acciai oferuje cztery profile: WING Lamella, SC Lamella, TMC Bevel i N Round Edge. W skali definicji druku producenta odpowiadają im wartości ×10, ×6, ×4 i ×2.
Porównanie profili krawędzi CBG Acciai
| Profil | Procesy | Definicja druku | Docieranie | Sztywność | Zużycie aniloksu | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| WING Lamella | flekso + roto | ×10 | szybkie | średnia | najmniejsze | drobny tekst, ilustracje, długie nakłady |
| SC Lamella | flekso + roto | ×6 | szybkie | średnia | małe | uniwersalna, wybór domyślny |
| TMC Bevel | flekso + roto | ×4 | najszybsze | wysoka | umiarkowane | krótkie zlecenia, wysoki docisk |
| N Round Edge | tylko flekso | ×2 | wolne | najwyższa | największe | pełne tony, aniloksy o niskiej liniaturze |
WING Lamella
WING Lamella to opatentowany profil CBG Acciai (patent europejski EP 1 930 160 A1). Lamelka ma dodatkowe podcięcie, które rozkłada nacisk wzdłuż jej długości, zamiast skupiać go na samym czubku.
Efektem jest bardzo mała powierzchnia styku z aniloksem przy jednoczesnym ograniczeniu ugięcia lamelki. Ma to konsekwencję, którą łatwo przeoczyć, a która w praktyce jest najważniejsza: rzeczywisty kąt pracy odpowiada kątowi nominalnemu. Przy zwykłej lamelce, która ugina się pod naciskiem, kąt ustawiony na komorze i kąt, pod jakim krawędź faktycznie pracuje, to dwie różne wartości – a różnica rośnie wraz z dociskiem. Przy WING różnica jest minimalna, więc ustawienie z instrukcji odpowiada temu, co dzieje się na wałku.
W druku daje to najwyższą definicję ze wszystkich czterech profili: drobne teksty, cienkie linie, ilustracje i rastry o wysokiej rozdzielczości. W eksploatacji – wolniejsze i bardziej równomierne zużycie krawędzi, dłuższą żywotność lamelki oraz lepsze uszczelnienie komory, czyli mniej rozlanej i zmarnowanej farby. We fleksografii eliminuje zadziory i wióry stalowe, w rotograwiurze ogranicza pęknięcia wywołane oscylacją. Mimo cienkiej krawędzi dociera się szybko dzięki zaokrąglonemu wierzchołkowi Mirror Edge.
Kiedy wybrać: prace z drobnym detalem, długie ciągłe nakłady, sytuacje, w których zależy Wam na powtarzalności przez cały nakład. Kiedy nie: proste prace pełnotonowe na aniloksie o niskiej liniaturze – dopłata się wtedy nie zwróci.
| Grubości taśmy | Zakres lamelki | Wykonania standardowe |
|---|---|---|
0,102 · 0,152 · 0,203 0,254 · 0,305 · 0,381 mm | 1,0–4,0 mm × od 0,04 mm | 0,152 → 2,47 × 0,065 mm 0,203 → 2,86 × 0,095 mm 0,254 → 3,20 × 0,125 mm |
SC Lamella
SC Lamella to standardowa listwa wstępnie honowana – lamelka bez podcięcia, o prostym przekroju. Najczęściej stosowany profil we fleksografii i rotograwiurze.
Nacisk skupia się tu na nasadzie lamelki, a sama lamelka ugina się wyraźniej niż w wersji WING, przez co powierzchnia kontaktu z aniloksem jest szersza. Oznacza to nieco niższą definicję niż WING i szybsze narastanie zużycia w trakcie nakładu – ale nadal bardzo dobrą jakość zgarniania w praktycznie każdych warunkach pracy.
Producent opisuje stosunek trwałości do jakości jako w pełni satysfakcjonujący – i w praktyce tak właśnie jest. SC to wybór domyślny, jeśli nic konkretnego nie przemawia za innym profilem.
Kiedy wybrać: większość typowych prac – druk wielokolorowy, prace mieszane, zmienne zlecenia.
Kiedy rozważyć zmianę: jeśli wymieniacie listwę w trakcie zlecenia albo widzicie smugi przy drobnym detalu, krok w stronę WING jest uzasadniony.
Grubości taśmy | Zakres lamelki | Wykonania standardowe |
|---|---|---|
0,102 · 0,152 · 0,203 0,254 · 0,305 · 0,381 mm | 0,5–2,5 mm × od 0,04 mm | 0,152 → 1,3 × 0,068 mm 0,203 → 1,3 × 0,100 mm 0,254 → 1,3 × 0,130 mm |
TMC Bevel
TMC Bevel to listwa z prostą fazą – krawędź ścięta pod kątem, bez wydzielonej lamelki. Kąt fazy dobiera się w zakresie od 2° do 60°, standardowo 4° albo 15°.
Brak cienkiej lamelki oznacza znacznie większą sztywność krawędzi. Listwa praktycznie nie odkształca się pod naciskiem, dlatego TMC jest właściwym wyborem tam, gdzie zespół pracuje pod wysokim ciśnieniem, a lamelka uginałaby się nadmiernie. Powierzchnia kontaktu narasta jednak szybko wraz ze zużyciem, więc definicja druku spada z czasem szybciej niż przy profilach lamelkowych.
Zaletą, której nie da się przecenić przy krótkich seriach, jest najszybsze docieranie ze wszystkich czterech profili. Przy zleceniu na kilkaset metrów bieżących profil, który potrzebuje długiego rozbiegu, po prostu nie zdąży zacząć dobrze pracować.
Kiedy wybrać: krótkie zlecenia, częste przezbrojenia, wysokie ciśnienie w komorze. Kiedy nie: praca ciągła na jednym nakładzie – tam profil lamelkowy wygra i jakością, i żywotnością.
Grubości taśmy | Zakres fazy | Kąty standardowe |
|---|---|---|
0,102 · 0,152 · 0,203 0,254 · 0,305 · 0,381 mm | od 2° do 60° | 4° · 15° |
N Round Edge
N Round Edge to listwa o zaokrąglonej krawędzi, bez lamelki i bez fazy – promień zaokrąglenia równa się połowie grubości taśmy. Profil przeznaczony wyłącznie do fleksografii.
To najsztywniejszy profil w zestawieniu i najtrwalszy mechanicznie. Ceną za tę sztywność jest najszersza powierzchnia kontaktu z aniloksem, a więc średnia definicja druku i najszybsze ze wszystkich profili zużywanie wałka rastrowego. Docieranie przebiega wolno – tym wolniej, im grubsza taśma.
Producent zaleca ten profil do pełnych tonów i aniloksów o niskiej liniaturze – tam, gdzie zadaniem listwy nie jest odwzorowanie detalu, tylko równe zgarnięcie dużej ilości farby. W takich warunkach N Round Edge pracuje długo i stabilnie.
Kiedy wybrać: aple, pełne krycie, biel kryjąca, aniloksy o dużej pojemności. To także częsty wybór na listwę zamykającą, która nie zgarnia farby, tylko uszczelnia komorę.
Kiedy nie: prace rastrowe i detaliczne.
Grubości taśmy | Geometria | Procesy |
|---|---|---|
0,065 · 0,076 · 0,102 0,152 · 0,203 · 0,254 mm | promień = ½ grubości | tylko fleksografia |
Rozkład nacisku na krawędzi roboczej
WING Lamella rozkłada nacisk wzdłuż lamelki i styka się z wałkiem na bardzo małej powierzchni. Standardowa lamelka skupia nacisk w jednym miejscu i ugina się wyraźniej, przez co strefa kontaktu jest szersza. TMC Bevel prawie się nie ugina, ale jego strefa kontaktu narasta najszybciej. Źródło: CBG Acciai.
Skala definicji druku (×2–×10) to wskaźnik porównawczy producenta, a nie mnożnik jakości druku. Mówi tylko tyle, że przy pozostałych warunkach niezmienionych profil lamelkowy odwzorowuje detal lepiej niż zaokrąglona krawędź.
Jak wybrać profil w trzech pytaniach?
- Drukujecie detal czy krycie? Drobny tekst, rastry i ilustracje kierują w stronę lamelki – SC jako punkt wyjścia, WING, gdy zależy Wam na najwyższej jakości. Aple i pełne tony pozwalają zejść do N Round Edge.
- Jak długie są Wasze nakłady? Krótkie zlecenia i częste przezbrojenia premiują szybkie docieranie, czyli TMC. Praca ciągła premiuje żywotność i stabilność krawędzi, czyli WING.
- Ile jest wart Wasz wałek aniloksowy? Listwa raklowa ściera powłokę ceramiczną wałka – im szersza strefa kontaktu, tym szybciej. Jeśli pracujecie na drogich aniloksach o wysokiej liniaturze, warto wybrać profil, który obciąża je najmniej, nawet jeśli sama listwa kosztuje więcej. Rozwijamy to w osobnej sekcji niżej.
Wiecie już, jaki profil? W sklepie dobierzecie gatunek, profil i wymiar w pięciu krokach i dostaniecie gotowe zapytanie do wysłania.
Jaki gatunek listwy wybrać do Waszej farby?
Gatunek materiału decyduje o odporności na ścieranie i na korozję – a to dwa różne problemy i dwa różne rozwiązania. Przy farbach wodnych podstawowym ryzykiem jest rdza na krawędzi roboczej. Przy farbach UV i bielach kryjących – ścieranie. Wszystkie gatunki stalowe CBG Acciai powstają ze stali szwedzkiej.
Gatunki listew raklowych CBG Acciai
Gatunek | Materiał | Wytrzymałość na rozciąganie | Prostoliniowość (maks. odchyłka) | Żywotność* | Kiedy |
|---|---|---|---|---|---|
Red Label | stal wysokowęglowa | 1960 N/mm² (580 HV) | 1,0 mm / 3000 mm | ×1 | uniwersalnie, najniższy koszt |
Black Label | stal wysokowęglowa stopowa z chromem, struktura superrafinowana | 2060 N/mm² (605 HV) | 1,0 mm / 3000 mm | ×1,5 (flekso) | równomierne zużycie, dłuższe serie |
Blue Label | stal wysokowęglowa ekstra rafinowana | 1960 N/mm² (580 HV) | 0,6 mm / 3000 mm | ×1,5 (roto) | rotograwiura, najwyższa precyzja |
Gold Label | stal mikrostopowa o wysokiej gęstości | 2100 N/mm² (615 HV) | 1,3 mm / 3000 mm | ×4 | farby ścierne, biel kryjąca, długie nakłady |
Silver Label | stal nierdzewna | 1910 N/mm² (565 HV) | 1,1 mm / 3000 mm | – | farby wodne, problem z rdzą |
White Label | tworzywo średniej i wysokiej gęstości | – | – | – | tektura falista, farby wodne |
* Wskaźnik żywotności producenta względem Red Label. Tolerancja wytrzymałości: ±100 N/mm². Grubości White Label: 0,35 · 0,50 · 0,80 · 1,30 · 1,60 · 2,00 mm.
Red Label to punkt odniesienia dla całej rodziny. Jeśli listwa wytrzymuje u Was planowany nakład i wymieniacie ją przy przezbrojeniu, nie ma powodu dopłacać do wyższego gatunku.
Black Label to naturalny następny krok, gdy Red trzeba wymieniać w trakcie zlecenia. Stal stopowa z chromem o superrafinowanej strukturze i specjalnym procesie hartowania daje najbardziej równomierne zużycie krawędzi i wyższą odporność na ścieranie.
Gold Label jest odpowiedzią na farby ścierne, a nie na same długie nakłady. Jeśli drukujecie bielą kryjącą albo pigmentami o wysokiej ścieralności, różnica jest odczuwalna od razu.
Silver Label rozwiązuje inny problem: stal nierdzewna nie rdzewieje, więc znika korozja krawędzi przy farbach wodnych i podczas postojów maszyny.
Blue Label wyróżnia się w całej rodzinie prostoliniowością: 0,6 mm na 3000 mm, czyli wyraźnie lepszą niż 1,0–1,3 mm w pozostałych gatunkach. Przy długich cylindrach rotograwiurowych przekłada się to bezpośrednio na równomierność nacisku na całej szerokości.
White Label to listwa z tworzywa – elastyczna, odporna na ścieranie przy średnich prędkościach i przeznaczona do druku na tekturze falistej farbami wodnymi.
Kiedy opłaca się listwa powlekana?
Powłoka – ceramiczna albo smarna – podnosi żywotność listwy w rankingach producenta od ×3 do ×35 względem stali węglowej, ale kosztuje wielokrotnie więcej. Próg opłacalności jest prosty: listwa powlekana ma sens tam, gdzie postój maszyny na wymianę kosztuje więcej niż różnica w cenie listwy.
Powłoki listew raklowych CBG Acciai
Powłoka | Rodzaj | Procesy | Żywotność flekso | Żywotność roto | Farby |
|---|---|---|---|---|---|
Iridium | smarna | tylko flekso | ×3 | – | rozpuszczalnikowe, UV |
M | smarna, niskiej twardości | tylko flekso | – | – | rozpuszczalnikowe, wodne, UV; ochrona przed rdzą |
Z Hard / Z Flexo Hard | ceramiczna na krawędzi | flekso + roto (Z Flexo Hard: flekso, etykiety) | ×5 | ×10 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV; także ścierne i metaliczne |
Z Plus | ceramiczna na krawędzi | flekso + roto | – | ×7 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
G | pełna ceramiczna | flekso + roto | ×7,5 | ×9 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
Super | smarna | tylko flekso | ×8 | – | rozpuszczalnikowe, UV; farby ścierne |
G Plus | pełna ceramiczna | flekso + roto | – | ×12 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
G Hard | pełna ceramiczna | flekso + roto | ×15 | ×14 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
G Ramic | pełna ceramiczna | tylko roto | – | ×16 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
Mega | smarna na krawędzi | flekso + roto | ×30 | ×30 | rozpuszczalnikowe, wodne, UV |
Mega Plus | smarna na krawędzi | flekso + roto | ×35 | – | rozpuszczalnikowe, wodne, UV; farby bardzo ścierne |
„–” w kolumnie żywotności oznacza, że producent nie podaje wskaźnika dla danego procesu. Wszystkie wskaźniki to wartości porównawcze producenta, uzyskane w jego warunkach testowych – nie mnożnik do kalkulacji. Realna żywotność zależy od nacisku, farby, stanu aniloksu i prędkości maszyny. Traktujcie te liczby jako kolejność, a nie jako obietnicę.
Rakle do rotograwiury – co jest inne niż we fleksografii?
Trzy z czterech profili CBG pracują w obu procesach: WING Lamella, SC Lamella i TMC Bevel. N Round Edge jest wyłącznie fleksograficzny. Inny jest też ranking żywotności: te same gatunki i powłoki wypadają inaczej we fleksografii niż w rotograwiurze, a część wykonań producent klasyfikuje tylko w jednym z tych procesów.
Dlaczego N Round Edge nie nadaje się do wklęsłodruku?
We fleksografii rakiel zgarnia farbę z powierzchni aniloksu, zostawiając ją w komórkach. W rotograwiurze robi to samo, ale na cylindrze grawerowanym, gdzie między komórkami nie może zostać nawet cienka warstwa farby – inaczej na całej powierzchni odbitki pojawia się zamglenie. Zaokrąglona krawędź o szerokiej strefie kontaktu nie daje tak czystego wytarcia. Potrzebna jest krawędź wąska i zdefiniowana, czyli lamelka albo faza.
Oscylacja – zjawisko, którego we fleksografii nie ma
Rakiel rotograwiurowy oscyluje wzdłuż osi cylindra. Ten ruch rozkłada zużycie krawędzi na większą długość i sprawia, że drobne zanieczyszczenie nie zostawia śladu w jednym miejscu przez cały nakład. Ma jednak skutek uboczny: cykliczne naprężenia w krawędzi roboczej, które przy cienkiej lamelce mogą prowadzić do mikropęknięć.
Producent wskazuje ograniczenie tych pęknięć jako jedną z zalet profilu WING Lamella – podcięcie rozkłada naprężenie, zamiast skupiać je w jednym przekroju. Tego argumentu we fleksografii w ogóle nie ma, a w rotograwiurze bywa decydujący przy długich nakładach. Na pęknięcia na końcach cylindra CBG oferuje dodatkowo wykonanie Vari-Thick: lamelka tylko na szerokości graweru i pełna grubość taśmy na końcach, co według producenta ogranicza pęknięcia w tej strefie nawet o 70%.
Ranking żywotności jest inny w każdym z procesów
To najczęstsze źródło nieporozumień przy doborze. Producent publikuje dwa osobne rankingi, bo mechanizm zużycia w obu procesach jest inny – i część wykonań pojawia się tylko w jednym z nich.
Kolejność żywotności według producenta
Poz. | Fleksografia | Rotograwiura |
|---|---|---|
1 | Red Label – ×1 | Red Label – ×1 |
2 | Black Label – ×1,5 | Blue Label – ×1,5 |
3 | Iridium – ×3 | Gold Label – ×4 |
4 | Gold Label – ×4 | Z Plus – ×7 |
5 | Z Hard – ×5 | G – ×9 |
6 | G – ×7,5 | Z Hard – ×10 |
7 | Super – ×8 | G Plus – ×12 |
8 | G Hard – ×15 | G Hard – ×14 |
9 | Mega – ×30 | G Ramic – ×16 |
10 | Mega Plus – ×35 | Mega – ×30 |
Praktyczny wniosek z tego zestawienia: Black Label producent klasyfikuje we fleksografii, a Blue Label w rotograwiurze. Blue ma tę samą wytrzymałość co Red Label (1960 N/mm²), ale prostoliniowość 0,6 mm na 3000 mm zamiast 1,0 mm – a przy długich cylindrach wklęsłodrukowych to właśnie prostoliniowość decyduje o równomierności wytarcia na całej szerokości. Black Label ma z kolei wyższą wytrzymałość (2060 N/mm²) i bardziej równomierne zużycie, co lepiej sprawdza się w komorze fleksograficznej.
Podobnie z powłokami: Super, Iridium i M to powłoki wyłącznie fleksograficzne, a G Ramic – wyłącznie rotograwiurowa. G, Z Hard, G Hard i Mega mają wskaźniki w obu rankingach. Z Plus, G Plus i Mega Plus producent dopuszcza w obu procesach, ale wskaźnik żywotności podaje tylko dla jednego z nich.
Listwa podpierająca
W rotograwiurze rakiel roboczy pracuje zwykle w komplecie z listwą podpierającą (back-up) – grubszą taśmą bez krawędzi roboczej, która zwiększa sztywność zestawu, a jednocześnie zachowuje elastyczność strefy lamelki. CBG dostarcza listwy podpierające ze stali węglowej o wysokiej wytrzymałości lub nierdzewnej, w grubościach od 0,30 do 0,70 mm i szerokości o 3 lub 5 mm mniejszej niż rakiel. Przy zapytaniu podajcie, czy potrzebujecie samego rakla, czy kompletu z podparciem.
Jaki nacisk listwy ustawić?
Najniższy, który nadal skutecznie usuwa nadmiar farby z powierzchni aniloksu. Zbyt duży docisk skraca żywotność listwy i przyspiesza zużycie wałka rastrowego – a tego drugiego nie da się cofnąć bez regeneracji.
Najczęstszy błąd, jaki widzimy u klientów: zwiększanie nacisku listwy, żeby zrekompensować zabrudzony aniloks. W takiej sytuacji problemem jest czystość graweru, a nie rakiel – a podniesiony docisk zużywa wałek, który i tak nie oddaje pełnej objętości. Jeśli transfer farby spadł, najpierw sprawdźcie stan komórek. Do czyszczenia graweru polecamy nasze środki do mycia aniloksów.
Czy listwa raklowa zużywa wałek aniloksowy?
Tak – i jest to najczęściej pomijany koszt przy wyborze listwy. Listwa jest materiałem eksploatacyjnym, który kupujecie na metry. Wałek aniloksowy to środek trwały, który kosztuje od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, a jego regeneracja albo wymiana to osobny wydatek i postój maszyny.
Krawędź listwy pracuje na powłoce ceramicznej wałka przez cały nakład. Im szersza strefa kontaktu i im wyższy nacisk, tym szybciej ściera się grawer. Zużyty aniloks przenosi mniej farby, więc drukarz zwykle podnosi docisk, co zużywa wałek jeszcze szybciej. To pętla, która potrafi skrócić życie aniloksu o lata.
Stąd praktyczny wniosek: przy wyborze listwy nie patrzcie wyłącznie na jej cenę za metr. Profil o wąskiej strefie kontaktu – lamelka, a zwłaszcza WING – obciąża wałek wyraźnie mniej niż zaokrąglona krawędź przy tym samym docisku. Jeśli macie na maszynie ceramiczne aniloksy o wysokiej liniaturze, oszczędność na tańszej listwie może się okazać wielokrotnie mniejsza niż koszt przedwczesnej regeneracji wałka.
Trzy rzeczy, które realnie wydłużają życie aniloksu:
- profil dobrany do rodzaju pracy,
- najniższy skuteczny nacisk zamiast maksymalnego,
- regularne czyszczenie graweru, żeby nie było powodu podnosić nacisku.
Jeśli podejrzewacie, że aniloks jest już zużyty, sprawdź naszą ofertę: regeneracja wałków aniloksowych.
Dlaczego grubość to 0,203 mm, a nie 0,20 mm?
Taśma raklowa jest walcowana w wymiarach calowych i trafia do katalogów przeliczona na milimetry. Szerokość 25,4 mm to jeden cal, a 38,1 mm – półtora cala. Tak samo z grubościami:
W dokumentacji maszyny | Wymiar katalogowy | Cale |
|---|---|---|
0,10 mm | 0,102 mm | 0.004″ |
0,15 mm | 0,152 mm | 0.006″ |
0,20 mm | 0,203 mm | 0.008″ |
0,25 mm | 0,254 mm | 0.010″ |
0,30 mm | 0,305 mm | 0.012″ |
0,38 mm | 0,381 mm | 0.015″ |
W praktyce oznacza to jedno: jeśli w dokumentacji komory widzicie „0,20 mm”, zamawiacie 0,203 mm – to ta sama listwa. W standardowym szeregu nie ma wymiarów pośrednich (np. między 0,203 a 0,254 mm), więc zaokrąglona wartość zawsze wskazuje jeden konkretny wymiar katalogowy. Wyjątkiem są najcieńsze taśmy N Round Edge: 0,065 i 0,076 mm.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się listwa robocza od zamykającej?
Robocza odcina nadmiar farby z aniloksu i decyduje o transferze. Zamykająca uszczelnia komorę od drugiej strony przy znacznie mniejszym nacisku – zwykle jest grubsza, bez lamelki, często z profilem N Round Edge albo z tworzywa.
Jak często wymieniać listwę raklową?
Gdy pojawiają się smugi, niedomyty nadmiar farby lub nierówne krycie na szerokości wstęgi. Planowa wymiana przy przezbrojeniu jest tańsza niż zatrzymanie maszyny w trakcie nakładu.
Czy listwa ze stali nierdzewnej jest gorsza od węglowej?
Nie gorsza – inna. Silver Label ma nieco niższą wytrzymałość niż stal węglowa (1910 wobec 1960 N/mm²), ale nie koroduje. Przy farbach wodnych i dłuższych postojach maszyny ta odporność jest ważniejsza niż kilka procent wytrzymałości.
Czy ta sama listwa nadaje się do fleksografii i do rotograwiury?
Profile WING Lamella, SC Lamella i TMC Bevel – tak. N Round Edge jest przeznaczony wyłącznie do fleksografii. Inaczej dobiera się natomiast gatunek i powłokę: Black Label producent klasyfikuje we fleksografii, Blue Label w rotograwiurze, a część powłok (Super, Iridium, M – tylko flekso; G Ramic – tylko roto) występuje wyłącznie w jednym z tych procesów.
Czy listwy raklowe pasują też do zespołu lakierującego w maszynie offsetowej?
Tak. Wieża lakierująca z komorą raklową dozuje lakier z wałka aniloksowego tak samo jak zespół fleksograficzny, tylko przy niższej liniaturze. Stosuje się tam zwykle TMC Bevel albo N Round Edge w grubości 0,203–0,254 mm, a przy lakierach wodnych warto sięgnąć po stal nierdzewną Silver Label ze względu na postoje maszyny.
Jaką listwę wybrać do druku na tekturze falistej?
Aniloksy o niskiej liniaturze i farby wodne premiują sztywną krawędź i odporność na korozję: N Round Edge lub TMC Bevel w grubości od 0,203 mm, a bardzo często listwę z tworzywa (White Label), która nie rdzewieje, mniej obciąża powłokę wałka i jest bezpieczniejsza dla operatora przy wymianie.
Nie znamy oznaczenia obecnej listwy. Jak zamówić?
Wystarczy model maszyny i komory raklowej, długość robocza komory oraz informacja, czym drukujecie. Możecie też przysłać zdjęcie opakowania zużytej listwy albo samą listwę – odtworzymy specyfikację.
Czy tniecie listwy na wymiar komory?
Tak. Podajcie długość roboczą komory i sposób mocowania – dostarczymy gotowe odcinki. Sprzedajemy też rolki 100 m do cięcia u siebie.
Potrzebujecie konkretnych listew?
Sześć gatunków, cztery profile, szerokości 8–90 mm. Rolka 100 m lub odcinki cięte na wymiar Waszej komory.
Wiecie, czego potrzebujecie? Wyślijcie zapytanie na remdruk@remdruk.pl. Nie jesteście pewni? Konfigurator w sklepie przeprowadzi Was przez dobór i przygotuje gotowe zapytanie.